Hart en ziel: ik breek een lans voor je (3)

Hart en ziel: ik breek een lans voor je (3)

In het vorige deel schreef ik dat we onszelf iets ontnemen door ons hoofd groter te maken dan het is (gewoonte 1). In dit blog ga ik in op de ‘serieuze professionele blik’, die op veel werkplekken funest is voor de levendigheid.

Gewoonte 2: De professionele norm van zielloos grijs

Zelf ben ik er niet ongevoelig voor. Ik had vroeger twee kledingkasten. Eén voor mijn vrije tijd: kleurrijk, stijlvol en met een tikje recalcitrante combinaties. En één voor mijn werkende leven: met nette, zakelijke poweroutfits. Mijn professionele identiteit strikt gescheiden van privé. Inmiddels ga ik er losser mee om en weet ik er tussen de laveren. Maar ik ken het appèl van de serieuze professionele blik maar al te goed. Niet elk gedrag is acceptabel, niet elke opvatting gepast.

‘Jij werkt het best als je weet wie je bent’, luidt de slogan van een bekend trainingsinstituut. Een aanlokkelijke uitspraak, misschien juist omdat onze kleurrijkheid, unieke talenten en authenticiteit niet vaak in de belangstelling staan. Jezelf echt uiten en zijn wie je echt bent staat vaak op gespannen voet met de professionele norm. Deze norm maakt dat we ons kleurrijke zelf verstoppen en laten verdwijnen in een zielloos grijze massa professionals.

Want hoe vaak horen we niet: “doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg!”. Of: “Steek je kop toch niet boven het maaiveld uit!”. Er volgt een subtiele straf als je buiten de lijntjes kleurt. Van een gefronste wenkbrauw bij aanblik van je gympies tot het straal negeren van je out of the box opmerking. We gaan geen echte verbinding aan en zien onszelf en anderen niet écht. Nee, we leggen elkaar liever de professionele groepsnorm op.

Jezelf meenemen loont

Het loont om je bijzonderheden mee te nemen naar het werk. Er is veel geschreven over de positieve effecten van wat ook heelheid[1] in organisaties wordt genoemd. Ruimte voor eigenheid leidt tot meer welzijn bij werknemers én betere resultaten. Niet alleen in termen van samenwerking en plezier, maar ook als het gaat om innovatie, oplossend- en lerend vermogen. Er wordt sneller uit comfortzones gestapt, de discussies worden levendiger en de werkvloer kleurrijker. Daarmee krijgt werk een flinke boost aan zuurstof.

Wat een gestuntel  

In de praktijk is dit makkelijker gezegd dan gedaan. We voelen de priemende ogen van de serieuze professional in onze rug. En we voegen ons ernaar. Daarmee snijden we onszelf lelijk in de vingers. Plezier en creativiteit verdwijnen erdoor. En het kost ook nog eens bakken energie! Ontwikkelingspsycholoog Robert Kegan[2] noemt het je tweede baan om je naast je normale taken ook nog ‘professioneel’ te gedragen op de werkvloer. Helaas is deze ‘tweede baan’ onbezoldigd.

Pijnlijk genoeg zijn we niet alleen slachtoffer, maar tegelijk ook drager van de serieuze professionele blik. We rekenen anderen erop af als ze niet voldoen aan de norm. We vínden iets van de collega die onder werktijd gaat sporten. En als we dan zelf die goede professional zijn geworden, nemen we vervolgens onbewust collega’s aan die op ons lijken. We herscheppen zo de professionele norm en zijn zo mede verantwoordelijk voor het in stand houden van een grijze, creativiteit-dodende en energievretende werkcultuur.

De verandering begint bij jezelf

Uit de vele initiatieven voor inclusiviteit en diversiteit blijkt dat iedereen ‘originaliteit’ en ‘anders zijn’ wil in teams en organisaties. Prachtig! Tegelijkertijd… zolang we het onszelf niet toestaan om onszelf te zijn, hoe kunnen we anderen dan de ruimte geven om dat wel te doen? Dan is het voeren van diversiteitsbeleid een wassen neus en gedoemd te mislukken.

Begin dus bij jezelf: raap je moed bij elkaar en heb het lef om je eigenaardigheden mee te nemen naar je werk. Je eigen ziel de ruimte geven, is een uitnodiging aan de ander om óók zichzelf te zijn.

Ruim een jaar geleden schreef ik over een eigen ervaring met een groep waarin dat vanzelfsprekend was. Dat was een indrukwekkende ervaring. Als je daar meer over wilt weten, neem hier dan een kijkje.

En hoe zit het eigenlijk bij jou op je werk? Grijze massa of kleurrijke werkplek? Is er veel of weinig ruimte om tot expressie te laten komen wat jou en je collega’s drijft? Worden persoonlijke dromen, kwetsbaarheden,  grillen en uitdagingen geschuwd of juist omarmt? En wat is je eigen rol daarin?


[1] Een term die door Laloux is gemunt in zijn boek Reinventing Organizations

[2] Lees bijvoorbeeld: An Everyone Culture: Becoming a Deliberately Developmental Organization

Delen

Deze website maakt gebruik van cookies om je een zo goed mogelijke gebruikerservaring te geven.
Ga hiermee akkoord door op accepteren te klikken.